Dom Włodarza przechodzi metamorfozę

Dom Włodarza, jedno z bardziej rozpoznawalnych miejsc w Luboniu wkracza w kolejny etap swojej historii. W kwietniu 2026 roku rozpoczęła się długo wyczekiwana przebudowa obiektu, który w niedalekiej przyszłości ma stać się ważnym centrum życia społecznego i kulturalnego miasta.

• Wykonawca inwestycji: TWM sp. z o.o. z Poznania
• Wartość umowy: 2 982 140,63 zł
• Termin zakończenia: na przełomie 2026/2027 roku

Od historycznego folwarku do przestrzeni dla mieszkańców

Budynek Domu Włodarza jest nierozerwalnie związany z postacią Augusta hr. Cieszkowskiego oraz funkcjonującym w latach 1870–1876 folwarkiem żabikowskim i Wyższą Szkołą Rolniczą im. Haliny. Obiekt powstał w 1865 roku i pierwotnie pełnił funkcje mieszkalne oraz biurowe, zamieszkiwał go zarządca folwarku.

Zlokalizowany na terenie dawnej osady młyńskiej przy Strumieniu Junikowskim, Dom Włodarza był częścią większego założenia gospodarczego, które odegrało istotną rolę w rozwoju rolnictwa i edukacji w regionie.

Przez lata obiekt pozostawał w centrum zainteresowania mieszkańców, lokalnych stowarzyszeń oraz władz miasta, które dostrzegały jego potencjał i historyczną wartość. Pojawiały się liczne inicjatywy mające na celu jego rewitalizację oraz przywrócenie mu dawnej roli jako miejsca integrującego społeczność.

Początki koncepcji i projektowania

Przez lata obiekt, znajdujący się na działce nr 14/8, stopniowo popadał w zły stan techniczny. Zabudowania komunalne i gospodarcze znajdujące się na tym terenie wymagały rozbiórki, a niezagospodarowana zieleń i zdegradowana infrastruktura podkreślały potrzebę kompleksowej rewitalizacji.

Pierwsze konkretne działania podjęto w 2016 roku. We współpracy z Wydziałem Architektury Politechniki Poznańskiej opracowano koncepcje przebudowy, które uwzględniały zarówno historyczne znaczenie miejsca, jak i współczesne potrzeby mieszkańców. Na tej podstawie powstał projekt budowlany i wykonawczy przygotowany przez Pracownię Architektury „Projektor-nia.pl” Roberta Jankowskiego. Równolegle firma BUDVISION opracowała szczegółowe rozwiązania konstrukcyjne, umożliwiające uzyskanie pozwolenia na budowę.

Kolejne etapy i zmiany koncepcji

W kolejnych latach projekt ewoluował, dostosowując się do aktualnych potrzeb miasta i mieszkańców. Zakładano m.in. podział funkcjonalny obiektu na część edukacyjną i sportową, modernizację strefy wejściowej oraz rozbudowę zaplecza sanitarnego. Pierwotny harmonogram przewidywał zakończenie robót budowlanych w 2022 roku, jednak proces inwestycyjny ulegał zmianom, co ostatecznie przesunęło realizację na kolejne lata.

Finansowanie i realizacja

Inwestycja od początku mogła liczyć na wsparcie zewnętrzne, Samorząd Województwa Wielkopolskiego przeznaczył na jej realizację 1,6 mln zł w ramach WRPO 2014+. Całkowity koszt przedsięwzięcia szacowano początkowo na około 2,5 mln zł.

Obecnie, po aktualizacji projektu i rozpoczęciu prac budowlanych, wartość umowy wynosi 2 982 140,63 zł. Wykonawcą inwestycji jest firma TWM sp. z o.o. z Poznania. Zakończenie prac planowane jest na przełomie 2026 i 2027 roku.

Założenia inwestycji 

Projekt zakłada budowę wolnostojącego budynku użyteczności publicznej w miejscu istniejącego obiektu, którego stan techniczny potwierdzony ekspertyzami i opinią konserwatora wymaga jego rozbiórki.

Nowy Dom Włodarza będzie budynkiem niepodpiwniczonym, dwukondygnacyjnym, przy czym druga kondygnacja zostanie zlokalizowana w stromym dachu o konstrukcji drewnianej. Dach pokryty będzie dachówką ceramiczną oraz blachą tytanowo-cynkową.

Jednym z kluczowych założeń projektowych jest zachowanie historycznego charakteru obiektu poprzez możliwie wierne odtworzenie jego zewnętrznego wizerunku. Jednocześnie budynek zostanie rozbudowany o nową, współczesną bryłę, stanowiącą nowoczesną interpretację pierwotnej formy. Całość tworzy kompozycję dwóch przenikających się brył, symbolizujących dialog między tradycją a współczesnością.

Funkcja i układ przestrzenny

Przebudowany obiekt będzie pełnił przede wszystkim funkcję Urzędu Stanu Cywilnego. Znajdzie się w nim reprezentacyjna sala ślubów, która jednocześnie będzie wykorzystywana jako sala wielofunkcyjna do organizacji wydarzeń kulturalnych i społecznych.

W budynku zaplanowano także: pomieszczenia biurowe, przestrzeń ekspozycyjną na antresoli, zaplecze techniczne i gospodarcze.

Obiekt ma zapewnić komfort użytkowania zarówno pracownikom (przewiduje się zatrudnienie 4–5 osób), jak i mieszkańcom korzystającym z jego oferty.

Otoczenie i infrastruktura

Inwestycja obejmuje również zagospodarowanie terenu. Działka o nieregularnym kształcie, otoczona terenami zielonymi o charakterze parkowym i wysokim zadrzewieniu, zostanie uporządkowana i dostosowana do nowych funkcji.

Powstaną m.in.: miejsca postojowe dla samochodów, stojaki rowerowe, elementy małej architektury, przestrzenie rekreacyjne i wypoczynkowe.

Dojazd do obiektu zapewni istniejący wjazd od ul. Puszkina, który zostanie nieznacznie przesunięty zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Projekt uwzględnia pełną dostępność obiektu dla osób z niepełnosprawnościami. Zaplanowano m.in. pochylnię przy wejściu, windę osobową oraz odpowiednio dostosowane pomieszczenia sanitarne.

Miejsce z przyszłością

Rewitalizacja Domu Włodarza to przykład inwestycji, która łączy troskę o dziedzictwo z nowoczesnym podejściem do potrzeb mieszkańców. Odnowiony obiekt ma stać się przestrzenią otwartą, miejscem spotkań, wydarzeń kulturalnych i ważnych momentów w życiu Lubonian.

To symboliczny powrót do idei, które przyświecały temu miejscu ponad 150 lat temu – pracy na rzecz wspólnoty i budowania lokalnej tożsamości.

Beata Spychała