Sierpień pod znakiem zaćmień i spadających gwiazd

Sierpień 2026 roku zapisał się w kalendarzu miłośników astronomii jako wyjątkowo ciekawy miesiąc. Nad Polską można było obserwować dwa zaćmienia: częściowe zaćmienie Słońca 12 sierpnia oraz częściowe zaćmienie Księżyca 28 sierpnia. Byliśmy również świadkami spadających Perseidów, jednego z najbardziej znanych rojów meteorów, który co roku pojawia się na sierpniowym niebie.

Największą atrakcją było zaćmienie Słońca z 12 sierpnia. W Luboniu, podobnie jak w całej zachodniej Polsce, Księżyc przesłonił znaczną część jego tarczy. Zjawisko rozpoczęło się wieczorem, około godziny 19.15, a jego maksimum przypadło tuż przed zachodem Słońca. W Polsce była to faza częściowa, choć bardzo głęboka, w zachodniej części kraju przesłonięte zostało nawet około 88 proc. tarczy. Pas całkowitego zaćmienia przebiegał m.in. przez Hiszpanię i Islandię.

Niebo przygotowało jednak tego dnia podwójny spektakl. W nocy z 12 na 13 sierpnia Perseidy były szczególnie aktywne, na niebie można było dostrzec liczne meteory zwane „spadającymi gwiazdami”. Rój jest związany z kometą 109P/Swift-Tuttle, a jego meteory powstają, gdy drobiny pozostawione przez kometę wpadają w ziemską atmosferę i spalają się w niej. Tegoroczne warunki były szczególnie interesujące, ponieważ Księżyc znajdował się blisko nowiu i jego światło praktycznie nie zakłócało obserwacji.

Dla mieszkańców Lubonia najlepszym miejscem do obserwacji Perseidów były, jak zwykle, rejony oddalone od silnego miejskiego oświetlenia. W sprzyjających warunkach można było dostrzec wiele meteorów bez używania teleskopu czy lornetki. Wystarczyło wygodne miejsce, szeroki widok na niebo i trochę cierpliwości.

Drugie sierpniowe zaćmienie przypadło 28 sierpnia. Było to głębokie częściowe zaćmienie Księżyca – w pewnym momencie niemal cała jego tarcza znalazła się w cieniu Ziemi. W Polsce obserwacje były jednak utrudnione, ponieważ Księżyc znajdował się bardzo nisko nad horyzontem. Kolejne częściowe zaćmienie Słońca widoczne z Polski nastąpi 2 sierpnia 2027 roku natomiast na całkowite zaćmienie Słońca przyjdzie nam poczekać do 2135 roku.

Tegoroczny sierpień dostarczył mieszkańcom Polski nie tylko astronomicznych wrażeń. Do 15 sierpnia termometry pokazywały miejscami około 34°C, by dzień później temperatura spadła do około 19°C, a niebo otworzyło się nad nami z deszczem. Natura po raz kolejny przypomniała więc, że potrafi zaskakiwać – zarówno na niebie, jak i na ziemi.

Aby zobaczyć film z zaćmienia słońca widzianego z wieży kościoła św. Barbary w Luboniu należy zeskanować kod QR.

Oprac. Beata Spychała