Gazeta Lubońska – portal mieszkańców Lubonia
Najpierw ogólnopolski test systemu alarmowania. Kilka dni później realne naruszenie polskiej przestrzeni powietrznej. Następnie alert RCB i problemy z dostępem do państwowych stron internetowych. Czy wydarzenia z końca lipca były przypadkowym zbiegiem okoliczności, czy też ujawniły słabe punkty polskiego systemu ostrzegania ludności? I jak na tym tle wygląda sytuacja w Luboniu?
Ostatnie tygodnie postawiły przed Polską niezwykle poważne pytania. W ciągu zaledwie kilku dni przetestowano jeden z najważniejszych elementów bezpieczeństwa cywilnego, doszło do rzeczywistego naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej, a następnie miliony obywateli zostały skierowane przez państwowy komunikat do internetu, gdzie część użytkowników napotkała problemy z dostępem do rządowych serwisów.
To nie jest już wyłącznie historia o rakiecie. To historia o tym, czy cały łańcuch ostrzegania obywatela – od wykrycia zagrożenia, przez syrenę i telefon, aż po państwową stronę internetową – jest gotowy na prawdziwy kryzys.
21 lipca. Wielki test syren
21 lipca w całym kraju przeprowadzono ćwiczenie „ALARM-2026”. Nie był to zwykły lokalny test pojedynczej syreny. Celem przedsięwzięcia było sprawdzenie systemu ostrzegania i alarmowania ludności, obiegu informacji pomiędzy służbami i instytucjami, czasu reakcji oraz – co szczególnie ważne – słyszalności syren i zasięgu emitowanych przez nie sygnałów.
I właśnie kwestia słyszalności szybko stała się jednym z najczęściej komentowanych tematów.
W mediach społecznościowych mieszkańcy wielu miejscowości informowali, że syren nie słyszeli albo były one bardzo słabo słyszalne. Pojawiały się relacje osób, które podczas pracy, przebywania w budynku czy przy zamkniętych oknach nie zarejestrowały alarmu.
To właśnie tutaj pojawia się zasadniczy problem. Jeżeli system alarmowania ma ostrzegać mieszkańców przed zagrożeniem, powinien działać również wtedy, gdy człowiek znajduje się w domu, ma zamknięte okna, pracuje, śpi albo przebywa w miejscu, w którym dźwięk syreny jest słabo słyszalny.
Syrena słyszalna tylko w idealnych warunkach może być niewystarczającym narzędziem w sytuacji rzeczywistego zagrożenia.
Kilka dni później przyszedł prawdziwy test
Noc z 29 na 30 lipca pokazała, że ćwiczenia nie były czysto teoretycznym problemem.
Doszło do naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej przez obiekt, który według dostępnych ustaleń był rosyjską rakietą. Pocisk miał przelecieć przez polską przestrzeń powietrzną i spaść w rejonie Tarnawy-Kolonii na Lubelszczyźnie. Według relacji dotyczących zdarzenia rakieta znajdowała się w polskiej przestrzeni powietrznej przez około sześć minut.
W wielu miejscach uruchomiono syreny. Jednak już wtedy pojawiło się kolejne pytanie: czy mieszkańcy rzeczywiście je usłyszeli i czy wiedzieli, co oznaczają? W części lokalnych społeczności pojawiły się relacje osób, które nie słyszały alarmu lub dowiedziały się o sytuacji dopiero z internetu.
I tu nastąpiło zderzenie dwóch rzeczywistości. Państwo mogło wykryć zagrożenie w przestrzeni powietrznej, ale dla mieszkańca równie ważne było pytanie: „Skąd mam wiedzieć, że właśnie teraz powinienem się schować, zostać w domu albo podjąć inne działania?”
31 lipca. Miliony telefonów i kolejny problem
Następnego dnia sytuacja przybrała jeszcze ciekawszy obrót. 31 lipca Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysłało obywatelom komunikat związany z przygotowaniem się na sytuacje kryzysowe. Wiadomość kierowała mieszkańców do państwowych materiałów dotyczących bezpieczeństwa.
Reakcja była ogromna. Tysiące użytkowników zaczęły jednocześnie szukać informacji w serwisach rządowych. W pewnym momencie pojawiły się problemy z dostępem do stron administracji państwowej, w tym serwisów ministerstw i KPRM.
W internecie szybko pojawiły się komentarze sprowadzające sytuację do prostego paradoksu: państwo mówi „bądź przygotowany”, obywatel pyta „dobrze, ale co mam zrobić?”, a kiedy próbuje znaleźć odpowiedź, państwowy serwis ma problemy z obsłużeniem ruchu. To może brzmieć jak żart, ale z punktu widzenia bezpieczeństwa jest to bardzo poważny problem.
Syrena może nie wystarczyć. SMS również
Wydarzenia z końca lipca pokazują jeszcze jeden problem. Nie można zakładać, że każdy obywatel w sytuacji zagrożenia usłyszy syrenę, będzie miał telefon przy sobie, zobaczy alert, będzie miał dostęp do internetu, otworzy stronę rządową, a następnie bez problemu znajdzie właściwą informację. Każde z tych ogniw może zawieść. Dlatego bezpieczeństwo nie powinno opierać się na jednym kanale komunikacji.
A jak wygląda system ostrzegania w Luboniu?
W całym kraju i województwie wielkopolskim trwa bowiem rozbudowa nowoczesnych cyfrowych systemów ostrzegania i alarmowania ludności, prowadzona we współpracy z Państwową Strażą Pożarną. Postanowiliśmy więc sprawdzić, jak sytuacja wygląda w Luboniu. O odpowiedź poprosiliśmy Ochotniczą Straż Pożarną w Luboniu.
Jak poinformował nas prezes OSP Luboń Marek Maciejewski, jednostka ma złożony wniosek w ramach systemu OCiOL, jednak – jak podkreśla – od ponad pół roku nie otrzymała w tej sprawie żadnej informacji.
Jednocześnie w Luboniu znajduje się już nowa syrena zamontowana przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej. Według informacji przekazanych przez prezesa OSP, gwarancja na urządzenie już się zakończyła, a syrena nie została poddana próbom.
To istotna informacja w kontekście trwającej w kraju rozbudowy systemu. Samo zamontowanie nowoczesnego urządzenia nie oznacza jeszcze bowiem, że mieszkańcy mają do dyspozycji w pełni sprawdzony i regularnie testowany element systemu alarmowania.
Jeżeli chodzi o liczbę syren funkcjonujących obecnie na terenie Lubonia, prezes OSP wskazuje na cztery urządzenia, zaznaczając jednak, że szczegółowych informacji dotyczących ich lokalizacji i parametrów należy szukać w Urzędzie Miasta.
To ważne rozróżnienie. Syrena alarmowa nie jest bowiem urządzeniem, które po prostu „jest albo jej nie ma”. Dla skuteczności systemu znaczenie ma jej lokalizacja, zasięg, słyszalność w zabudowie mieszkaniowej, możliwość przeprowadzania testów oraz – w przypadku nowoczesnych urządzeń – możliwości przekazywania informacji mieszkańcom.
OSP Luboń z nowym sprzętem
Jest jednak także dobra wiadomość. 30 lipca 2026 roku w siedzibie Komendy Miejskiej PSP w Poznaniu prezes OSP w Luboniu Marek Maciejewski oraz skarbnik jednostki Łukasz Jamrozik podpisali umowę z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu na dofinansowanie zakupu sprzętu i wyposażenia dla lubońskiej jednostki. OSP Luboń otrzymała 9 tys. zł dofinansowania. Środki zostaną przeznaczone na zakup systemu selektywnego powiadamiania oraz radiotelefonu nasobnego z ładowarką.
To sprzęt, który ma bezpośrednie znaczenie dla sprawnego alarmowania strażaków i ich gotowości do wyjazdu. System selektywnego powiadamiania pozwala szybciej przekazywać druhom informację o konieczności podjęcia działań, natomiast radiotelefon zapewnia łączność podczas prowadzonych akcji.
W uroczystości podpisania umów uczestniczyli m.in. prezes WFOŚiGW w Poznaniu Rafał Ratajczak wraz z zastępcą Agnieszką Lewandowską, komendant miejski PSP w Poznaniu st. bryg. Jacek Michalak oraz zastępca wielkopolskiego komendanta wojewódzkiego PSP st. bryg. Sławomir Brandt.
Otrzymane wsparcie ma przyczynić się do zwiększenia i podniesienia gotowości operacyjnej jednostki do działań ratowniczych.
Powiat również dokłada swoją cegiełkę
Temat doposażenia ochotniczych straży pożarnych pojawił się również podczas ostatniej sesji Rady Powiatu w Poznaniu. Wśród podejmowanych decyzji znalazły się uchwały dotyczące udzielenia pomocy finansowej jednostkom OSP z terenu powiatu poznańskiego.
Pokazuje to szerszy problem: system bezpieczeństwa mieszkańców tworzą nie tylko służby państwowe, ale także lokalne samorządy i ochotnicze straże pożarne. To właśnie druhowie OSP bardzo często są jednymi z pierwszych osób docierających na miejsce zdarzenia.
Dlatego nowoczesny system alarmowania powinien być rozpatrywany jako całość. Potrzebne są zarówno sprawne urządzenia ostrzegające mieszkańców, jak i dobrze wyposażone jednostki, które po otrzymaniu alarmu mogą szybko rozpocząć działania.
System bezpieczeństwa jest tak mocny, jak jego najsłabsze ogniwo.
Nowoczesna obrona państwa to nie tylko radary, samoloty i systemy przeciwlotnicze. To także zdolność do przekazania obywatelowi jasnej informacji: Co się stało? Czy jestem zagrożony? Co mam zrobić? Gdzie mam się udać? Gdzie znajdę wiarygodne informacje? Bo prawdziwy system ostrzegania nie powinien działać tylko wtedy, kiedy wszystko działa idealnie. Powinien działać właśnie wtedy, kiedy nic nie działa idealnie.
Oprac. Beata Spychała
